'Duran Adam' Protestosu

Taksim Meydanı'nda Atatürk Kültür Merkezi'ne asılı Atatürk portresine yüzünü çevirmiş halde saatlerce "duran" bir protestocu yeni bir protesto akımı başlattı.

Performans sanatçısı Erdem Gündüz Gezi Parkı'na yapılan polis müdahalesini protesto etmek için dün, 8 saat Taksim Meydanı'nda sabit bir biçimde durdu. Şüphelenen bir kişinin ihbarı üzerine polislerin üzerini aradığı Gündüz, protestosuna devam etmeyi sürdürdü.

Bir süre sonra Gündüz'e başka protestocular da eşlik etmeye başladı. Gece saatlerinde sayıları giderek artan protestoculara polis dağılmaları çağrısını yaptı. "Duran adam" eylemine geceyarısından sonra polis müdahalesi geldi. Hareket etmeden ve konuşmadan bekleyen grubu polis dağıttı. Protestoyu başlatan Erdem Gündüz'ün müdahaleden hemen önce alandan ayrıldığı kaydedildi. Yerel saatle 01:50'de polisin yaptığı müdahaleye rağmen Taksim Metro çıkışında beklemekte ısrar eden 10 kişi ise gözaltına alındı. Polis amirinin eylemcilere doğru ilerlerken, "Sabit duranları alın" diye emir verdiği belirtildi.

Sosyal medyada çığ gibi büyüyen "duran adam" protestosu diğer kentlere hatta diğer ülkelere de yayıldı. Birçok kişi dururken çekilmiş fotoğraflarını sosyal medyada paylaştı.
© Deutsche Welle Türkçe

Gezi Parkı’nda Göstericiler Ne İstiyor?

Gezi Parkı’nın boşaltılmasının ardından başlayan protestolar, pazar günü geç saatlere kadar devam etti. KESK ve DİSK ile üç meslek örgütü polisin sert müdahalesini protesto için bugün bir gün süreyle iş bırakıyor.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu DİSK, Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu KESK, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği TMMOB, Türk Tabipleri Birliği TTB ve Türk Diş Hekimleri Birliği TDB pazar günü yaptıkları toplantının ardından 17 Haziran'da bir gün süreyle iş bırakma kararı aldı.

Gezi Parkı’nın boşaltılmasının ardından başlayan protestolar, pazar günü geç saatlere kadar devam etti. KESK ve DİSK ile üç meslek örgütü polisin sert müdahalesini protesto için bugün bir gün süreyle iş bırakıyor.

Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu DİSK, Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu KESK, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği TMMOB, Türk Tabipleri Birliği TTB ve Türk Diş Hekimleri Birliği TDB pazar günü yaptıkları toplantının ardından 17 Haziran'da bir gün süreyle iş bırakma kararı aldı.

Neden sokaklardalar?

İstanbul’a günlerdir zor günler yaşatan eylemler, Gezi Parkı’nın boşaltılmasının ardından doruk noktasına çıktı. Peki, insanlar neden sokaklara dökülüyor? Türkiye'yi ve hatta dünyayı ayağa kaldıran gösterilerin amacı ne? Eylemciler ne istiyor? 27 yaşındaki diş hekimi Deniz Ülgeroğlu, Taksim Meydanı’na bakan bir kaldırım taşında arkadaşlarıyla oturuyor. Ona neden buraya geldiğini soruyoruz.

Ülgeroğlu, “Hiçbir siyaset, parti ile en ufak bir alakam yok. Buraya gelmem için hiç kimse beni çağırmadı, mesaj atmadı. Ben şimdiye kadar hiçbir gösteriye, eyleme katılmadım. Diş hekimiyim. Beni buraya getiren şey, özgürlüğümün elimden alınıyor olması” yanıtını veriyor.

Gezi Parkı’ndaki eylemler Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Topçu Kışlası projesine karşı başlamıştı. Ancak sokağa çıkan gençlerin tek amacı artık Gezi Parkı değil. Onlar Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a ve onun tutumuna kızgın. Hukuk Fakültesi öğrencisi Burak Dilgeroğlu da Taksim Meydanı’na girmeye çalışan kalabalığın arasında neden bulunduğunu şöyle anlatıyor:

“Ben öncelikle polisin yaptıklarından dolayı buraya gelmem gerektiğini hissetim. Birikmiş çok fazla şey var. Hayatımın büyük bir kısmı onun iktidarında geçti. Ve söylemlerinden, her şeyi tek başına halletmesinden, bütün ülkeyi tek başına yönetiyor gibi davranmasından ve buna hakkı olmadığını bildiğimden ve buna inandığımdan buradayım.”

Herkesin ‘nedeni' farklı

Protesto gösterilerine katılan herkesin aslında başka bir amacı var. 34 yaşındaki öğretmen Eylem Köse için ise öncelikli gerekçe eğitimle ilgili sorunlar. Gezi Parkı’nın boşaltıldığı gece Kartal’dan Acıbadem’e kadar yürüdüğünü söyleyen Köse, “Öğretmenim, bir öğrencimle birlikte burada direnişteyim. Her şey için... Parasız eğitim, parasız sağlık, 4+4 sistemine karşı buradayım. Şiddet için buradayım, özgürlükler için, kadınlar için ve öğrencilerim için buradayım” diyor.

Taksim Meydanı ve İstiklal Caddesi’nden yansıyan manzara, bir olağanüstü hal bölgesini andırıyor. İstediğiniz sokaktan istediğiniz yere gidemiyorsunuz. İstiklal Caddesi’nden Taksim Meydanı’na gitmeye çalışanlardan biri olan ama bunu başaramayan Bilgi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Yaman Akdeniz, yaşananları şaşkınlık ve tedirginlikle izlediğini söylüyor:

“Taksim’e gitmeye çalışıyoruz. Ama İstiklal’de bloke edilmiş bir şekilde bekliyoruz. Çünkü buradan iki saat kadar önce TOMA’lar geçti ve hiç beklenmedik şekilde iki taraftan gaz atıldı ve gözlerimiz yaşardı. Burada karşı tarafta kaldırımda oturan bazı kişileri kaldırıp gözaltına alıp götürdüler. Akşam gazetesinden birisi yine polis tarafından gözaltına alınıp götürüldü. Dolayısıyla olanları şaşkınlıkla izliyoruz. Tek yapmak istediğimiz barışçıl şekilde protesto etmek, Taksim'e gidebilmek. Sokağa çıkma yasağı yok, şu anda ben dâhil hiçbirimiz suç işlemedik. Elimizde taşlar yok, sadece kafamızı korumak için bu baretleri takıyoruz. Ama şu anda sokaklarda mahsur kalmış şekilde ne olacak diye bekliyoruz.”

İstanbul’un göbeğini savaş alanına döndüren eylemlerin daha ne kadar devam edeceği belirsiz. Ancak polisin kullandığı orantısız güce ve Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın sert tutumuna tepki gösteren herkes akşam 21:00’de tenceresini, tavasını alıp cama çıkmaya devam ediyor.
©Deutsche Welle Türkçe

'Gezi' Arapları ikiye böldü

Türkiye’de Başbakan Erdoğan’ı hedef alan gösteriler Arap dünyasını, özellikle de İslamcıların iktidarda olduğu Mısır ve Tunus‘u ikiye bölmüş durumda.

Türkiye’de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ı hedef alan gösteriler ve Başbakan'ın eylemlere yönelik tutumu, Arap dünyasını, özellikle de İslamcıların iktidarda olduğu Mısır ve Tunus‘u ikiye bölmüş durumda. Bir yanda Erdoğan ve AKP modelini örnek aldığını her fırsatta dile getiren Mısır’da Müslüman Kardeşler ve Tunus’ta Ennahda hareketleri, diğer yanda Arap Baharı’nın baş kahramanları olan, sosyal medya üzerinden daha fazla demokrasi ve özgürlük taleplerinde bulunan gençlik.

İstanbul‘da Gezi Parkı’na inşaat projesini protesto ile başlayan ve ülke çapına yayılan protesto hareketinin Arap Baharı ile karşılaştırılamayacağı konusunda hemen herkes hemfikir. Bunun en önemli nedeni AKP iktidarının demokratik seçimlerle işbaşına gelmiş olması. Arap Baharı ile kurulan paralellik ise protestoların odağında demokrasi ve özgürlük taleplerinin bulunması ve sosyal medyanın organizasyon ve koordinasyonda yoğun kullanımı.

İslamcılar ile laikler arasında kutuplaşma

Özellikle İslamcı hükümetlerin iktidarda olduğu Mısır ve Tunus'ta İslamcılarla laikler arasında giderek artan bir kutuplaşma gözlemleniyor. Peki 2011 yılında Arap Baharı’nı yaşayan ülkeler Türkiye’deki gelişmeleri nasıl görüyor?

DW Arapça Yayınlar Sorumlusu Rainer Sollich, özellikle de İslamcıların iktidarda olduğu Mısır ve Tunus’ta kamuoyunun Türkiye’deki olaylar konusunda ikiye bölündüğünü belirtiyor ve ekliyor: "Türkiye’deki protestolar Arap dünyasında çok geniş ve değişik yankı buldu. Kamuoyu bir parça daha bölündü bile diyebiliriz. Devrimcilerin başından beri aktif olduğu sosyal ağlarda, özellikle Mısır ve Tunus’ta Türk protestoculara yönelik çok büyük sempati var, videolar olsun, fotoğraflar olsun internette pekçok paylaşım var, dayanışma mesajları var. Ama bunun tersi eğilimler de söz konusu. Özellikle de Tunus ve Mısır’da hükümet kaynaklı olarak protesto hareketleri gözden düşürülmeye, kötülenmeye çalışılıyor.  Hükümete yakın gazetelerde Türk göstericilere yabancı ajan yaftası yapıştırılması ya da bir gazetede içkili olduğu anlaşılan bir göstericinin yanında bir köpekle resminin yer alması gibi. İçki ve köpek, bunlar Arap kültürüne bakıldığında çok açık karalama çabaları.“

'Hükümetlerin muhalefeti zayıflatma çabası'

Mısır’da Müslüman Kardeşler’in Hürriyet ve Adalet Partisi’nin basın sözcüsü, Türk göstericilerin özgürlük ve demokrasiyle işinin olmadığını belirterek, protesto hareketini antidemokratik, din karşıtı bir hareket olarak nitelendirdi. Rainer Sollich bunda, hükümetin kendi ülkesindeki muhalefeti zayıflatma çabasının da rol oynadığını belirtiyor. Mısır’da muhalefet, Devlet Başkanı Muhammed Mursi’nin görev başındaki birinci yılının dolduğu 30 Haziran’da kitle gösterilerine hazırlanıyor.

Peki Arap ülkelerinde muhalefet ne kadar güçlü? Arap dünyası uzmanı Rainer Sollich şöyle yanıtlıyor: “Bunu söylemek aslında hep zordur. Çünkü sonuçta belirleyici olan her zaman sandıktan çıkan sonuçlardır. Ama tabii ki Arap dünyasında çok güçlü laik bir kesim olduğuna dair en iyi örnek, Mısır’dır. Tabii Mısır’da Hrıstiyan azınlık da bu grupta. Ama Tunus’ta da toplumun giderek İslamîleştirilmesi çabalarına karşı güçlü bir direniş var. Unutmamalı ki Tunus, gerçi katı bir diktatörlüğe sahipti ama çok katı laik bir yapıya da sahipti. Ve özellikle de pek çok modern, genç kadın Tunus’ta her şeyin tersine dönmesinden, sürekli başörtüsü takma baskısına maruz kalmaktan korkuyor. Aslında kısmen Türkiye’de de gözlemleyebildiğimiz çok benzer gelişmeler bunlar.”

'Erdoğan'ın söylemi tehlikeli'

DW Arapça Yayınlar Sorumlusu Rainer Sollich, Türkiye’yi, Türk toplum ve siyaset yapısını da yakından tanıyan bir isim. Türkiye’deki protesto hareketinin siyasete olası etkileri konusunda, “Arap dünyası konusunda uzman olmama rağmen Tunus ve Mısır’daki devrimleri önceden tahayyül  bile edemezdim. Dolayısıyla Türkiye ile ilgili tahminlerde de çok dikkatli olmak gerek. Sonucun oldukça açıkta olduğunu düşünüyorum, gerçek güç dengelerini kestirebilmek zor. Erdoğan taraftarlarının da küçümsenmemesi gerektiğini düşünüyorum. Şu an cadde ve meydanlarda Erdoğan'ı protesto eden çok sayıda gösterici görsek de… Ne olacağının ucu oldukça açık diye düşünüyorum. Gerginliğin tırmanması tehlikesi var. Erdoğan siyasî karşıtlarına yönelik çok sert bir söylem içinde ve bunu son derece tehlikeli görüyorum” diyor.
© Deutsche Welle Türkçe

Türk Polisi, Amerikan Polisine Göre Nerede Duruyor?

Türkiye’de yaşanan son gelişmelerde polis, orantısız güç kullanmak ve protesto gösterilerine müdahalede aşırıya kaçmakla suçlandı.

Vatandaşların emniyetini tahsis etmek ve protestocuların kamu malına zarar vermesini engellemekle yükümlü polis güçleri ve göstericilerin karşı karşıya gelmesi, karşılıklı şiddeti körükleyebiliyor.

Gezi Parkı'nda polis ve göstericiler arasındaki çatışmalar gelinen noktayı yeniden gözler önüne serdi. Yine demokrasi konusundaki eksikler gündeme getirildi. Demokrasinin beşiği olan Batılı ülkelere referanslar verilerek göndermeler yapıldı.

Peki, Gezi Parkı protestoları çerçevesinde taş, sopa, havai fişek ve molotoflarla polis araçları, ambulanslar ve toplu taşıma araçlarına zarar veren protestoculara, “gelişmiş ve demokratik” ülkelerin polisleri nasıl bir yaklaşım sergilerdi?

Bazı Ülkelerden Polisin Uygulamalarına İlişkin Örnekler:

Tarih 26 Eylül 2012. İspanya'nın Başkenti Madrid'de binlerce protestocu, İspanya Meclisi önünde kemer sıkma politikalarını ve seçilmiş liderlere güven kaybını protesto ediyordu. Başbakan Mariano Rajoy'un daha fazla kemer sıkma kararı öncesi "Kongreyi işgal et" eylemi başlamıştı. Polis göstericilere müdahele etti. Polisin müdahalesi son derece sertti. Coplar ve plastik mermilerle göstericiler dağıtılmak istendi. En az 60 kişi yaralandı 35 kişi tutuklandı.

Tarih 20 Ekim 2011... Tarihi darboğazdaki Yunanistan ikinci kemer sıkma politikasının hazırlığını yapıyordu. Konu meclise geldi. 154 vekil evet, 141 vekil hayır oyu verdi. Pakette ücret kesintilerinin yanı sıra emekli aylıklarının da sınırlanması söz konusuydu. Ülkede genel grev kararı alındı. 100 bin insan başkent Atina'daki protestolara katıldı.

Çevik kuvvet polisi kanserojen göz yaşartıcı gaz kutuları ve sersemletici bomba ile protestoculara müdahale edince protestocular da taşlarla yanıt verdi ve gösteriler hızla şiddete dönüştü.

Tarih 16 Eylül 2011... İtalya'nın başkenti Roma'da kapatalizmi, kemer sıkma politikalarını protesto eden ve Wall Street eylemlerine destek veren İtalyan protestocuların da öfkesi polisin müdahalesi ile zirveye çıktı. Onlarca kişi yaralandı. Protestocular arabaları ateşe verdi, polise şişe fırlattı, alışveriş merkezlerinin ve bankaların camlarını kırdı. İsyan olayları karşısında polisin müdahalesi yine çok sert oldu. İtalyan polisi Roma'da göz yaşartıcı gaz ve tazyikli suyla göstericileri dağıtmaya çalıştı. Onlarca yaralının yanı sıra yüzlerce gözaltı da gerçekleşti.

Gezi parkı eylemleri süresinde 4-5 kez açıklama ihtiyacı hisseden ve itidalli olma çağrısı yapan ABD ise wall street eylemlerini çoktan unutmuşa benziyor.

Zuccotti Parkında, ahlaksız kapitalizm anlayışını ve aşırı kar hırsını protesto etmek isteyen göstericiler Wall Street'i işgal et eylemi başlatınca, demokrasi havarisi kesilen ABD'nin polislerinin gösterdiği şiddet dünyayı bile hayret içerisinde bıraktı. Yüzlerce gözaltı ve yaralanma oldu. Sadece 17 Eylül 2012 yılında 185 kişi gözaltına alındı.

Davutoğlu’ndan Kerry’ye Occupy Wall Street Hatırlatması

Taksim'deki olayların ardından ABD'li yetkililer tarafından arka arkaya yapılan açıklamalar üzerine ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'i telefonla arayan Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, pek çok demokratik ülkede benzer eylemlerle karşılaşıldığına işaret ederek, son dönemde ABD'de yaşanan "Occupy Wall Street" olaylarında çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini hatırlattı.

Amerikan Polisi Otobüs Yakmaya İzin Verir mi?

Amerikan polisi, birçok olayda şahit olunduğu üzere amaçları ne olursa olsun protestocuların belediye otobüsü, ambulans ya da polis otosunun yakılmasına kadar aşırıya kaçmalarına müsaade etmiyor. Benzer girişimlere şiddetle cevap veren polis, göstericileri aralarında bulunan siyasetçiler ve ünlü isimlerle birlikte toplu şekilde gözaltına alıyor.

Türkiye Önemli Yol Katetti

İster gelişmiş ister az gelişmiş ülkelerde olsun toplumsal gösteriler kontrolden çıkmaya fazla müsait olduğu için beklenmedik sonuçlar verebiliyor.

Türkiye bu konuda bir hayli yol kat etti. Gerek polislerin eğitimi gerekse toplumsal olaylarda kullanılan müdahale araçları gelişti. Toplumsal olaylarda ve müdahale sürecinde zaman zaman sertlikler yaşansa da ne ABD, ne İngilitere ne İspanya ne de Almanya bu konuda Türkiye'ye örnek gösterebilecek durumda değil.
(Turkishny.com, Haber7.com)